Непалдан Литвага чейин: Кырчындагы эң кооз этно базардан эмнелерди сатып алса болот?
Учурда Кырчын капчыгайында жашоо кайнап жатат. «Көчмөндөрдүн Дүйнөлүк Ашканасы» фестивалы өтүп жаткан аянтчалардын жанында түркүн түстүү этно базар уюштурулду. Очоктордо тамак-аш даярдалып, талааларда оюндар өтүп жатканда, MBANK командасы жарманкенин «жүрөгүнө» жөнөдү. Бул жерден кадимки дүкөндөн сатып ала албаган уникалдуу буюмдарды таптык — ар бир буюмдун артында аны жасаган устаттын, анын өлкөсүнүн жана үй-бүлөсүнүн тарыхы бар.
Эң кызыктуу табылгаларыбыз тууралуу айтып берели.
Кыргызстан: Аттын баасындагы ээр
Эң мыкты экспонаттан баштайлы — салттуу кооздолгон «ак каңкы» ээр. Бул ишти устаттын үй-бүлөсү үчүнчү муундан бери улантып келет. Ал теректен жасалган жыгач негизинен тартып, татаал таш чегүүгө чейин баарын өзү жасайт.
«Илгертен бери анын баасы ушундай болгон: ээр үчүн ат беришкен. Азыр жакшы аттын баасы 250 миң сом болсо, ээрдин баасы да ошончо болот. Аны жасоого бир-эки ай кетет — бул өтө кылдат эмгекти талап кылган иш. Бардык оймо-чиймелер, ар бир таш — бирюза, малахит — кол менен чегилет», — деп айтып берди уста.
Казакстан: Ханышалардын баш кийимдери
Казакстандан келген устат Бейбитгүл өзүнүн кооз саукелелерин алып келген. Бул автордук эмгектер музейдеги экспонаттардай көрүнөт.
«Дизайнын өзүм ойлоп табам, мындай саукелелер башка жерде жок. Бул иш менен 20 жылдан бери алектенем, бирок жыл сайын жаңы нерсе жаратууга аракет кылам. Баасы 14 миңден 16 миң сомго чейин», — дейт ал.
Өзбекстан: Математикадан дизайнга
Өзбекстандын стендинен бизди устанын тарыхы таң калтырды: ал математика мугалими болгон, бирок кол өнөрчүлүккө болгон сүйүүсү үстөмдүк кылган. Азыр анын Ташкентте өзүнүн цехтери жана дүкөндөрү бар.
«Биз уйдун терисинен чоң сумкаларды тигебиз, ал эми калган жүндөн түрдүү түстөгү килемдерди жасайбыз. Каалаган өлчөмдө буюртма менен жасап бере алабыз. Бул иш менен 18 жылдан бери алектенем!» — деп айтып берди уста.
Азербайжан: Үйүңүздөгү музей
Сүрөтчү Садых Сулейманзаде Кырчынга миниатюраларды алып келген. Булар түп нускалары дүйнөдөгү музейлерде сакталган сүрөттөрдүн так көчүрмөлөрү.
«Азербайжан искусствосу адамдарга жакыныраак болушун каалайм. Аны музейлерден гана көрбөстөн, үйүңүзгө илип коюуга да мүмкүнчүлүк болсун. Эмгектердин баасы 250дөн 300 долларга чейин», — дейт сүрөтчү.
Литва: Тарыхы бар жарык
Литвадан келген коноктор жайлуу абажурларды (жарык берүүчү чырактарды) алып келишти. Анын өзгөчөлүгү кездемесинде — бул алардын ата-бабалары көп жылдар мурун токушкан винтаждык текстиль.
«Биз эски кездемелерди кайра иштетип, алардан заманбап дизайнердик буюмдарды жасайбыз. Бул экология жана эскерүү тууралуу. Мындай абажур 5000 сом турат. Кааласаңыз, мастер-класска катышып, аны өзүңүз да жасап көрө аласыз», — деп чакырышат усталар.
Кыргызстан: Жыгачтын өзөгүнөн жасалган чырактар
Жарык темасын улантып, Бишкектен келген устага жолуктук. Ал кадимки жыгач бөлүктөрүн футуристтик чырактарга айлантат.
«Бул менин хоббим, негизги жумушумдан бош убактымда алектенем. Жыгачты өзүм таап, иштетем да, ушундай уникалдуу чырактар пайда болот. Баасы көлөмүнө жана татаалдыгына жараша — 2500дөн 5000 сомго чейин», — дейт уста.
Индия: Металлдагы өзгөчө стиль
Индиядан Кырчынга адаттан тыш клатчтарды алып келишти. Алар кездемеден же териден эмес, кол менен иштетилген металлдан жасалган. Бул — Раджастхан штатына таандык салттуу дизайн.
«Бул өзгөчө нерсе, баарын өз колубуз менен жасайбыз. Кичинекей клатч болжол менен 1500 сом, чоңу — 2800 сом турат», — деп айтып берди конок англис тилинде.
Непал: «Ден соолук үчүн» билерик
Непалдан келген устат Прабхат өз мекенинде организмге пайдалуу деп эсептелген зер буюмдарды алып келген.
«Бул билерик жезден, латундан жана цинктен жасалган. Жез бактерияларды жок кылат, ал эми цинк организмге иммунитетти чыңдоого жардам берет. Бул — биздин байыркы дарылоо салттарыбыз», — деп түшүндүрдү ал.
Кыргызстан: Бир куржунга 60 саат
Саякатка арналган кийизден жасалган уникалдуу куржундар коюлган кыргызстандык стендден сапарыбызды жыйынтыктайбыз. Уста кийиз менен терини айкалыштырып, сумканын калыбын жана жасоо технологиясын өзү ойлоп тапкан.
«Кыргызстанда мындай моделдерди биринчи болуп мен жасай баштадым, баарын өз алдынча үйрөндүм. Бир сумкага күнүнө 8 сааттан иштеп, бир жумадай убакыт кетет. Бул болжол менен 60 сааттык кол эмгеги! Мындай сумка 20 миң сом турат, бирок көп жылдар бою кызмат кылат», — дейт кол өнөрчү.
Этнобазардагы тандоо абдан чоң — баарын бир заматта алып кеткиң келет. Тоолуу аймакта банкомат издеп же накталай акча көтөрүп жүрбөшүңүз үчүн, фестивалдын башкы демөөрчүсү MBANK ыңгайлуу төлөм системасын камсыздады. MPay кызматы аркылуу интернет таптакыр жок жерде да каалаган сатып алуу үчүн төлөөгө болот.
Кырчынга келип, өзгөчө эмоцияларга ээ болуп, дүйнөлүк маданияттын бир бөлүгүн өзүңүз менен кошо ала кетиңиз!